સમસ્થાનિકો (Isotopes),સમદળીય (Isobars),સમાન ન્યુટ્રોન ધરાવતા (Isotones) અને સમઘટકો (Isomers) ને ઉદાહરણ આપી સમજાવો.
(N/A) સમસ્થાનિકો (Isotopes): જે પરમાણુઓનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ સમાન હોય પરંતુ પરમાણુ દળાંક $A$ અલગ હોય,તેમને સમસ્થાનિકો કહેવાય છે. ઉદાહરણ: હાઇડ્રોજનના સમસ્થાનિકો ${ }_{1}^{1}H, { }_{1}^{2}H, { }_{1}^{3}H$ છે. તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મો સમાન હોય છે.
સમદળીય (Isobars): જે પરમાણુઓનો દળાંક $A$ સમાન હોય પરંતુ પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ અલગ હોય,તેમને સમદળીય કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{18}^{40}Ar$ અને ${ }_{20}^{40}Ca$ સમદળીય છે.
સમાન ન્યુટ્રોન ધરાવતા (Isotones): જે પરમાણુઓમાં ન્યુટ્રોનની સંખ્યા $(N = A - Z)$ સમાન હોય,તેમને આઇસોટોન્સ કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{6}^{14}C$ $(N=8)$ અને ${ }_{8}^{16}O$ $(N=8)$ આઇસોટોન્સ છે.
સમઘટકો (Isomers): જે ન્યુક્લિયસનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ અને દળાંક $A$ સમાન હોય પરંતુ તેઓ અલગ-અલગ ઉર્જા અવસ્થાઓમાં હોય,તેમને ન્યુક્લિયર સમઘટકો કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{35}^{80}Br$ ની ભૂમિ અવસ્થા અને ઉત્તેજિત અવસ્થા (મેટાસ્ટેબલ અવસ્થા જેને ${ }_{35}^{80m}Br$ તરીકે દર્શાવાય છે).
સમદળીય (Isobars): જે પરમાણુઓનો દળાંક $A$ સમાન હોય પરંતુ પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ અલગ હોય,તેમને સમદળીય કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{18}^{40}Ar$ અને ${ }_{20}^{40}Ca$ સમદળીય છે.
સમાન ન્યુટ્રોન ધરાવતા (Isotones): જે પરમાણુઓમાં ન્યુટ્રોનની સંખ્યા $(N = A - Z)$ સમાન હોય,તેમને આઇસોટોન્સ કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{6}^{14}C$ $(N=8)$ અને ${ }_{8}^{16}O$ $(N=8)$ આઇસોટોન્સ છે.
સમઘટકો (Isomers): જે ન્યુક્લિયસનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z$ અને દળાંક $A$ સમાન હોય પરંતુ તેઓ અલગ-અલગ ઉર્જા અવસ્થાઓમાં હોય,તેમને ન્યુક્લિયર સમઘટકો કહેવાય છે. ઉદાહરણ: ${ }_{35}^{80}Br$ ની ભૂમિ અવસ્થા અને ઉત્તેજિત અવસ્થા (મેટાસ્ટેબલ અવસ્થા જેને ${ }_{35}^{80m}Br$ તરીકે દર્શાવાય છે).
Explore More
Similar Questions
ન્યુટ્રોનનું દળ આશરે કોના દળ જેટલું હોય છે?
Easy
View Solutionપરમાણુ પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ આપવામાં આવી છે:
$(i) \, \square (n, p) {_{15}}P^{32}$
$(ii) \, \square (p, \alpha) {_{8}}O^{16}$
$(iii) \, {_{7}}N^{14} (\square, p) {_{6}}C^{14}$
આ પ્રતિક્રિયાઓમાં ખૂટતા કણો અથવા ન્યુક્લાઇડ (બોક્સ $\square$ માં) અનુક્રમે કયા છે?
$(i) \, \square (n, p) {_{15}}P^{32}$
$(ii) \, \square (p, \alpha) {_{8}}O^{16}$
$(iii) \, {_{7}}N^{14} (\square, p) {_{6}}C^{14}$
આ પ્રતિક્રિયાઓમાં ખૂટતા કણો અથવા ન્યુક્લાઇડ (બોક્સ $\square$ માં) અનુક્રમે કયા છે?
Medium
View Solution$He$ નો પરમાણુદળાંક $4$ છે અને સલ્ફર $(S)$ નો પરમાણુદળાંક $32$ છે. સલ્ફર ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા એ હીલિયમ ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા કરતાં કેટલા ગણી હશે?
Medium
View Solution$\ln \left(\frac{R}{R_0}\right)$ વિરુદ્ધ $\ln A$ નો આલેખ કેવો મળે,જ્યાં $R$ એ ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા છે,$A$ એ તેનો દળ ક્રમાંક છે અને $R_0$ એ અચળાંક છે?
નીચેના બે વિધાનો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો અને નીચે આપેલ સાચો જવાબ ઓળખો:
$A$. ન્યુક્લિયર ઘનતા બધા ન્યુક્લિયસ માટે સમાન હોય છે.
$B$. ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા $R$ અને તેનો દળ ક્રમાંક $A$ વચ્ચેનો સંબંધ $\sqrt{A} \propto R^{1 / 6}$ છે.
$A$. ન્યુક્લિયર ઘનતા બધા ન્યુક્લિયસ માટે સમાન હોય છે.
$B$. ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા $R$ અને તેનો દળ ક્રમાંક $A$ વચ્ચેનો સંબંધ $\sqrt{A} \propto R^{1 / 6}$ છે.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo